Рекомендуем
Top

Саҥа дьыллааҕы кэпсээн күрэһин кыайыылаа5а

Күндү ааҕааччы!

«Удивительная Якутия» сайт эһиэхэ анаан ыыппыт саҥа дьыллааҕы кэпсээн күрэһин саха тыллаахтарга түһүмэҕин түмүктэрин биллэрэбит.

Күрэскэ барыта аҕыс саха тылынан суруллубут кэпсээн киирдэ. Наһаа элбэх буолбатах да буоллар, күрэс араас улуус кыттааччыларын хаппыта олус үөрдэр.

Күрэс ис хоһооно саҥа дьыллааҕы дьикти, алыптаах түгэн кэпсээннэригэр анаммыта. Үлэлэргэ арыый атын хайысхалаах икки үлэ киирбит: Капиталина Семенова-Саар Көстөкүүн Кыыһа “Иһиирэ уол уонна оҕолор” (уһуйаан оҕолоругар аналлаах остуоруйа) уонна Егор Петров “Хардьай” диэн кэпсээнэ. Капиталина Семенова уһуйааҥҥа оҕолору кытта үлэлиир, онон остуоруйа жанрыгар үлэлиирэ өйдөнөр, остуоруйа тыла-өһө, сюжета, дьоруойдара оҕо испэктээкилин оҥоруохха олус табыгастаах диэн көрдүм. Ол эрээри, биһиги күрэспит — саҕа дьыллааҕы олоххо буолбут дьикти түгэннэр тустарынан буолар.

Оттон Егор Петров “Хардьай” кэпсээнэ сайыҥҥы кэми ойуулуур, арай кэпсээн сүрүн дьоруойунан Хардьай диэн сайылык атыыр оҕуһа кэпсэнэр. Быйылгы үүммүт 2021 сыл Илиҥҥи гороскобунан Оҕус дьыла буоларыгар ханыылыы тутан бу кэпсээни ыыппыт буолуон сөп. Оҕустар харсыһыыларын туһунан дьоҕус бэртээхэй кэпсээни өссө чочуйа түһэн биэрдэххэ, ханнык баҕар кэпсээн хомуурунньугар киирэр кыахтаах диэн сыаналаатым.

Таатта улууһуттан Ый Кыыһа ыыппыт “Бэлэх” кэпсээнэ аныгы кэм күннээҕи кыһалҕаларын, мучумааннарын, бүдүрүйэн баран көммүт дьылҕалааҕы арыйан кэпсиир. Олох очуругар оҕустаран аһыы утах аргыстаммыт кэпсээн дьоруойа Киэсэ, төһө да ыарахан олохтоннор аһыныгас санаатын ыһыктыбат. Кинини үтүө санаата, дьоҥҥо көмөлөһөр баҕата дьэбэрэттэн хостуур, аттыгар баар холоонноох доҕорун таптыыр, харыстыыр кыаҕы биэрэр.  Киэсэ санаата тосту уларыйар кэмэ — Саҥа дьыл аптаах күннэрэ.

Ангелина Васильева “Хаарчаана бэлэҕэ” уонна Анатолий Слепцов “Бостон куоракка чэйдээһин” кэпсээннэрэ Саҥа дьыл оҕолор барахсаттарга аҕалбыт соһуччу бэлэхтэрин туһунан. Ааптардар иккиэн суруйааччы идэлээх дьон буолаллар, онон кэпсээн тылыгар-өһүгэр, ис хоһоонугар, тутулугар киһи тутуһара суох.

Мария Винокурова “Кыһын — саамай аптаах кэм” уонна Ульяна Захарова “Итии чэй амтана” диэн кэпсээннэрэ дьахтар аймах дьылҕатын, санаатын, үөрүүтүн-хомолтотун арыйан көрдөрөллөр. Таптыыр дьонун, аргыһын аттыгар баар буолаллара — бу олох туохтааҕар да күндү бэлэҕэ буоларын кэпсииллэр.

Күрэскэ киһи кутун-сүрүн ордук таарыйбыт Татьяна Находкина суруйбут “Олоппос елка” диэн ахтыы-кэпсээнин бэлиэтиэхпин баҕарабын. Кэпсээн литературнай тылын-өһүн таһымынан сорохторго баһыйтардар даҕаны — ис хоһооно киһини уйадытар, толкуйдатар, дьиэ кэргэн үтүө үгэстэрин, сыаннастарын өрө тутарга, умнубакка үөрэтэр. Манна кып-кыраттан тиһиллэр оҕо саас кистэлэҥ үөрүүтэ, киһи олоҕун тухары сүрэҕэр сырдык сулус гынан илдьэ сылдьар күндү баай буоларын кэпсиир. Татьяна кэпсээнэ мин санаабар бастыҥ ааты сүктэҕинэ ким да сыыһа диэбэтэ буолуо.

Онон, күндү доҕоттор, бука барыгытыгар күрэскэ кыттыбыккытыгар махтанан туран, өрүүтүн да сырдыгы, тапталы, үтүө санааны өрө тутар буолун, тулаҕытыгар сырдык сулус буолан сыдьаайыҥ диэн баҕа санаабын тиэрдэбин.

Зинаида АРХИПОВА

Комментарии